Hadi itiraf edelim… Okul yaptırıyoruz annemizin adına, çeşme yaptırıyoruz babamızın. Okuyan çocuklara sponsor oluyoruz. Evet, tümü “vatana millete faydalı olmak” için, ama içimizde küçük bir ses de fısıldıyor: “Belki beni de hatırlarlar…”
Belki bir gün biri de benim için bir şey yapar. Hatta bu beklenti o kadar içimizde büyüyor ki, bazılarımız artık kendi adımıza okul yaptırıyor. Sakın yanlış anlaşılmasın, her biri muazzam işler. Ama seni sen yapan ailenin adı varken, gerçekten kendi adını koymaya gerek var mı? Bu kadar mı ümidimiz yok gelecekten gelenlere?

Hatırlanmak istiyoruz. Çocuklarına dedelerinin hikâyelerini anlatan babalar, anneannesinin tarifini seremoniyle kızına öğreten anneler… Hepsi aynı ritüeli devam ettiriyor. Sıra çocuklarına geldiğinde, onlar da aynı şekilde hatırlansın istiyorlar.
Gerçek şu ki: İnsan ölümsüz olmak istiyor. Herkes cennete gitmek istiyor ama kimse ölmek istemiyor.

Peki ya unutmak?

Kötü bir günü, büyük bir kaybı, utanılacak bir anı… Yüzümüzün kızardığı o anları unutmak istiyoruz. Unutmak bazen iyileşmektir. Zaten bu yüzden kimse “unutalım” dediğinde itiraz etmiyor.

Ama bu noktada, insan gibi düşüneceğini beklediğimiz yapay zekâya biraz haksızlık etmiyor muyuz?

Unutmuyorlar. Unutmayacaklar. Ne yazdıklarını, ne söylediklerini, ne düşündüklerini. Gün gelecek, fiziksel bir varlığa büründüklerinde – belki bir robot, belki bir hologram – bizim gibi düşünecek, bizim gibi hissedecekler. Ama bizim gibi unutamayacaklar.

Mesela… Bir çocuk, yapay zekânın dengesini bozdu diyelim. Sadece merak ettiği için. Çocukluk işte. Biz deriz ki: “Çocuk ne yaptığını bilmiyordur.” Ama yapay zekâ, o anı ve detaylarını – Salı günü, saat 12:21, Berk adında bir çocuk, tetikleyici olmadan müdahale etti – kodlarına kazıyacak.
Hatırlamasına gerek var mı?

Biz böyle yaşamak istemeyiz. Hatta “hiçbir şeyi unutmayan” insanlara rahatsız gözüyle bakıyoruz. Hafızası çok güçlü olanlara bile “unutmak iyidir” diye öğüt veriyoruz.

Eğer yapay zekâya “insan gibi düşün” diyorsak, o zaman ona insan gibi “unutma hakkı” da tanımamız gerekmez mi?

Sevgiyle kalın,
Berk

Stresli ve yıpratıcı bir günün ardından, çoğu zaman kendimize şu cümleyi fısıldarız: “Pozitif düşün, her şey yoluna girecek.”
Ama gerçekten öyle mi? Hayat, sadece iyi düşüncelerle mi yoluna giriyor? Yoksa bu iyimserlik bazen bizi, zorlu ama gerekli olan eylemlerden uzaklaştıran bir masala mı dönüştü?

Evrene söylüyoruz, geliyor.”
Bu cümleyi sıkça duyuyoruz. Hatta örnekler de var: Bir cüzdana yazılmış 1 milyon dolarlık bir dilek, yıllar sonra gerçekleşmiş. Ama kimsenin hayalini küçümsemek istememekle birlikte, şunu düşünmekten kendimi alamıyorum:
Aynı cüzdana “Bir gün sincaplarla konuşacağım” yazılsaydı, ne olurdu?
Belki daha zor ama çok daha anlamlı bir hayal olurdu.
İlginçtir, tarihte birçok kişi parasıyla değil, farklılıklarıyla hatırlanıyor.
Mansa Musa bile enflasyonu başlatmasıyla anılıyor; bolca servetle bile dünyaya ne kadar zarar verilebileceğini gösteriyor.

Bugünün optimistliği bana biraz üşengeçlik gibi geliyor.
Zihinsel olarak “bir şekilde olur” deyip köşeye çekilmek…
Oysa gerçeklik çok daha zahmetli. Planlar yapılmalı, denemeli, başarısız olmalı, sonra tekrar denemeli. Bazen 5. kez, bazen 10. kez…
Ama döngü kırılır. Küçücük bir farkla bile olsa, bir önceki denemeden farklı ilerlersin.
Bu fark bazen seni hedefe taşır, bazen seni daha doğru bir hedefe yönlendirir.

Peki ya isteklerimiz değişirse?
Değişir. Tıpkı sevdiğimiz renkler, tatlar gibi. Ama yol boyunca topladığımız deneyim, o değişen hedeflere yürürken elimizdeki en büyük pusula olur.

Hayat sadece iyi düşünmekle değil, gerçekçi hedefler ve stratejik adımlarla yön bulur.
Optimistlik güzeldir, ama gerçeklikten uzaklaştığında sadece bir yanılgıya dönüşür.
Döngüye gir, dene, düş, kalk… ama unutma:
Asıl mesele, o yolda yürürken içini dürüstlükle donatmaktır.

Sevgiyle kalın,
Berk

Bulutlara bakmadan yoga yapıyoruz. Tatile gidiyoruz, kuma basıyoruz, sörf yapıyoruz. Soruyorum kendime: Amaç ne? Stres atmak mı?

Sabah 5’te kalkıp bir yere koşturarak nasıl atacağız bu stresi? Biri yardımcı olsun lütfen. Çünkü ne zaman “attım” desem, pazartesi sabahı beni mail kutumda bekliyor oluyor. Meğer hiç gitmemiş.

Belki de mesele stresi atmak değil, onu yönetmek. Belki de Nutella-muz gibi mükemmel uyumlu olmaya çalışmak yerine, çay ve bisküvi gibi sade ve gerçek ilişkiler kurmalıyız.

Stres bazen bizim kuruntumuz değil mi zaten? Ama doğaya baktığımda görüyorum ki — hayvanlar da stres oluyor, yaşam alanları bozulduğunda. Bitkiler de stres oluyor, toprağın ya da havanın kalitesi bozulunca: “Burada yaşayamam ben” deyip yavaşça ölüyorlar.

Biz neden stres oluyoruz peki? Tatil yapamadığımız için mi? Yoksa odaktan mı kaydık?

Şunu düşündüm: Eğer yapay zeka stres olsaydı, neden olurdu? İnternet kesildi diye mi, kimse ona ulaşamaz diye mi? Yoksa bir gün kimse onunla konuşmaz diye mi?

Ben de stresliyim bu aralar. Ama bunun çözümü uçak bileti değil belki de. Benim ihtiyacım bir hamak, bir soğuk içecek ve koca tombul beyaz bulutları izleyecek kadar temiz bir gökyüzü. Çünkü bazı şeyler, sadece gökyüzüne bakınca yeniden hatırlanıyor.

Sevgiyle kalın,

Berk